Geachte burgemeester Willems,
geachte medewerkers van de gemeente,
beste collega-raadsleden,
beste medeburgers,
Namens de fractie van Bündnis 90/Die Grünen willen we allereerst ons hoofd Financiën, Gerd Dahlmanns, bedanken. Voor de ontwerpbegroting 2026 die we vandaag bespreken, maar ook voor de vele gesprekken in de afgelopen weken: samen met burgemeester Willems tijdens de begrotingsbesprekingen, maar vaak ook gewoon informeel en op korte termijn. Die openheid en de bereidheid om ingewikkelde onderwerpen uit te leggen, hebben ons enorm geholpen. Hartelijk dank daarvoor.
In Gangelt kijken we opnieuw naar een sluitende begroting. Als je om je heen kijkt bij de buurgemeenten, is dat allesbehalve vanzelfsprekend. En helaas moeten we ook in ons geval zeggen: ‘sluitend, ja, maar ten koste van de egalisatiereserve.’ Daar is die reserve weliswaar precies voor bedoeld – zoals de naam al zegt – maar geen reserve is eeuwig. En een blik op de toekomst laat zien dat ook Gangelt deze reserve binnen afzienbare tijd zal hebben opgebruikt.
Als het tekort het gevolg was van slecht financieel beheer, zou het bijna nog eenvoudig zijn: beter beheren! Maar slecht werk van de afdeling Financiën of de rest van de gemeente zien we hier niet. De Kreisumlage van in totaal zo’n 173 miljoen euro en de jeugdzorgheffing van zo’n 63 miljoen euro worden natuurlijk ook door de gemeente Gangelt mee gedragen, en die tikken aan met bijna 16 miljoen euro. Dat is 1,4 miljoen euro meer dan vorig jaar.
Ondanks deze omstandigheden zijn er duidelijke positieve punten. Daartoe behoren de investeringen die al zijn gedaan en de investeringen die nu gepland zijn: bijvoorbeeld zonnepanelen voor het gemeenschapshuis in Langbroich, de feesthal in Hastenrath of het openluchtzwembad. Dat dit goed besteed geld is, hoeven we hier gelukkig niemand uit te leggen. Al met al is duidelijk dat de focus ligt op wat we al hebben. De energetische renovatie van het gemeentehuis, de drievoudige sporthal en de basisschool in Birgden – het gaat om het behoud van onze infrastructuur. Renoveren voor nieuwbouw, energie besparen in plaats van verspillen. Dat is een aanpak die we uitdrukkelijk steunen.
Maar er zijn ook onderwerpen waar we beter naar moeten kijken. De heringerichte kern van Gangelt is zo’n voorbeeld. Te hard rijden, foutparkeren en uitwijken naar het trottoir zijn de nieuwe norm geworden. Uiterlijk na het eerste ongeval in mei had duidelijk moeten zijn dat hier onmiddellijk maatregelen nodig zijn. Daarbij komt veel oppervlak met veel steen – dan dringt de vraag naar bescherming tegen hitte zich vanzelf op. De tijd zal leren of de geplande vergroening hier effect heeft, of dat die de spreekwoordelijke druppel op een gloeiende plaat zal zijn.
Daarnaast moeten we serieuzer nemen wat voor het dagelijks leven van mensen nu en in de toekomst doorslaggevend zal zijn. Daartoe hoort ook goed werkend openbaar vervoer. De net in de ijskast gezette snelbuslijn 6 en de huidige situatie in de Wolfsgasse laten zien hoe afhankelijk we op het gebied van verkeer en mobiliteit zijn van besluitvormers op hoger niveau. Des te belangrijker is het om die afhankelijkheden te onderkennen en samen naar oplossingen te zoeken.
Ten slotte blijft de vraag naar de inkomstenkant. Daar speelt het wat diffuse onderwerp van het datacenter. Daar hebben we flinke buikpijn van. Nog meer verharding, een enorm energie- en waterverbruik – en uiteindelijk blijven er 100 banen over en de belofte dat 20 procent van de daar gebruikte elektrische energie als warmte voor een warmtenet kan worden benut. Wie een warmtepomp heeft, kan om alles onder de 300 procent alleen maar glimlachen. En met het oog op andere datacenterprojecten wereldwijd moeten we ons afvragen welke prijs we bereid zijn te betalen.
In plaats daarvan zouden we moeten praten over hoe we onze inkomsten duurzaam kunnen versterken. Welke toekomsttechnologieën kunnen we hier laten vestigen die echte waardecreatie op lange termijn beloven in plaats van een kortstondige hype? De komende veranderingen in industrie en economie, gedreven door klimaatverandering en het doel van CO₂-neutraliteit, bieden ook kansen voor het platteland.
De voorliggende begroting kiest wat ons betreft de juiste aanpak. Onze fractie zal ermee instemmen en de uitvoering ervan constructief en kritisch volgen.
Hartelijk dank voor uw aandacht. Ik wens u en uw familie fijne feestdagen en ons allemaal een succesvol begin van het nieuwe jaar.
Oliver Thissen
Fractievoorzitter
reageren